اسكندر بيگ تركمان
126
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
شاهقلى سلطان يكان استاجلو لله و امير الامراء گرديد در آن ايام آن حضرت را در هراث ضعف باصرهء طارى گشته در معالجه تغافل ميورزند جراحان و كحالان حاذق دعوى معالجه مينمودند آن حضرت متحمل شدايد آن امر نشدند رفته رفته آن ضعف قوت گرفته نقص تمام در باصره پديد آمد و ميانهء آن حضرت و شاه قلى سلطان للهاش بجهات مختلفه غبار نقارى ارتفاع يافت از بد سلوكى يكديگر شكايت مينمودند شاه جنت مكان بنابر مراعات خاطر شريف فرزند ارجمند آن حضرت را بدار الملك شيراز فرستاده از فرزندان گراميش سلطان حسن ميرزا را باردو آورده قرة العين دودمان سلطنت و اقبال شهزادهء بلند قدر بيهمال اعنى حضرت اعلى شاهى ظل اللهى بجاى والد ماجد بسلطنت ملك خراسان موسوم گردانيدند و آن حضرت حسب الفرمان همايون آن نوباوهء رياض سلطنت را در هرات گذاشته خود با ساير فرزندان كامكار روانهء شيراز شد و در دار الملك مظفرى قدم بر بساط سرورى نهاد ولى سلطان قلخانچى اغلى ذوالقدر لله و راتق فاتق مهمات گشت و آن حضرت چندگاه در آن خطهء فرح بخش دلگشا رحل اقامت انداخته روزگارى بفراغت ميگذرانيد تا آنكه بعد از ارتحال حضرت شاه غفران مآل و ايام سلطنت اسمعيل ميرزا تزلزل باحوال شريفش راه يافته مترصد لطيفهء غيبى بود كه باقتضاى قضا واقعهء اسمعيل ميرزا روى داد و آن حضرت بمعاضدت بخت مادرزاد بمرتبهء بلند فرمانروائى رسيد چنانچه در محل خود مشروحا رقم پذير كلك بيان ميگردد . از فرزندان آنحضرت اول سلطان حسن ميرزا كه از صبيهء مير عبدالعظيم سيفى حسينى كه از امراء معتبر گيلان و داماد قاضى جهان بود متولد گشته تاريخ ولادتش به نظر نرسيده اما در حين ارتحال جد بزرگوار هيجده ساله بود چنانچه در شهور سنهء ست و ستين و تسعمائة متولد شده باشد شاه جنت مكان آن شهزادهء جوانبخت كامران را بپايهء سرير اعلى طلب فرموده چند گاه در ظل تربيت آن حضرت روزگار گذرانيده بايالت نصف ولايت مازندران منصوب گرديد در حين ارتحال شاه جنت بارگاه در مازندران اقامت داشت بفهم و فطرت متصف و صاحب طبيعت بود اين رباعى از مشرق خاطر عاطر او طلوع كرده : رباعى رويت كه ز باده لاله ميرويد ازو * از تاب شراب ژاله ميرويد ازو دستى كه پيالهء ز دست تو گرفت * گر خاك شود پياله ميرويد ازو در زمان سلطنت عمش اسمعيل ميرزا درجهء شهادت يافت شرح آن بتفصيل در طى حالات زمان دولت اسمعيل ميرزا تحرير مييابد . دويم شاهزادهء عاليقدر سلطان حمزه ميرزا كه از نواب مريم شأن مهد عليا خير النساء بيگم صبيهء قدسيه مير عبدالله خان والى مازندران متولد شده در آنوقت ده ساله و با پدر عاليشأن در دارالملك شيراز بود در زمان سلطنت نواب سكندر شأن سمت وكالت و رتبهء وليعهدى يافت و قريب بده سال ايام جهاندارى پدر عاليشأن در خدمت والد معزز و گرامى و مؤسس و مرتب امور دولت بود تا آنكه از كجروى فلك كجرفتار بدست دلاك پسر ناپاكى درجهء شهادت يافت چنانچه در طى قضاياى زمان دولت پدر بزرگوارش مرقوم كلك بيان ميگردد . سيم شاه و شاهزادهء عالم و عالميان اعنى حضرت اعلى شاهى ظل اللهى شاه عباس بهادر خان است كه از نواب مريم شأن مهد عليا متولد گشته ميلاد با اسعاد آن نوباوهء گلشن